Bekijk ook eens ons ARCHIEF, waar u oude verslagen, nieuwsbrieven, krantenknipsels en foto's van en over HELIOS gevonden krijgt.
HELIOS : Van vroeger tot nu. (door voorzitter Jan CUYPERS)
Helios werd in 1969 opgericht als onderdeel van de toenmalige Averboodse jeugdclub Juventus. Enkele door sterrenkunde geboeide jongeren kwamen o.l.v. Gilbert Fleurent van de abdij van Averbode samen op de zolder van de cinemazaal Familia te Averbode. Toen Juventus als geheel minder actief werd, verhuisden zij voor hun vergaderingen naar het verblijf van Gilbert Fleurent, de onderpastorie aan de abdij. Gilbert Fleurent was ook assistent aan de Volkssterrenwacht Mira te Grimbergen en de ervaringen die hij daar opdeed, deelde hij graag mee aan de leden van Helios.
Een aantal Heliosleden, vooral universiteitsstudenten, discussieerden tijdens de samenkomsten over de ontwikkelingen in de ruimtevaart (het Apollo-maanprogramma was volop bezig) en de nieuwe ontdekkingen in de astronomie (pulsars, quasars, ...). Anderen zetten zich aan de bouw van een kijker. Dit resulteerde in een 15cm-Newton-telescoop die samen met een klassieke 11cm-Newton en een kleine refractor werd gebruikt voor de waarnemingen achter de abdij.
Enkele leden van Helios waren al lid van de Vereniging voor Sterrenkunde (VVS) en omdat meer jongeren tot de club toetraden, werd contact gezocht met de pas opgerichte jongerenafdeling van de VVS, de JVS. Na enkele jaren was Helios een "officiële" JVS-kern. In 1974 had de jaarlijkse vergadering van de VVS-afdeling Brabant plaats bij Helios in de abdij. Van dan af telde Helios een tiental leden, vooral jongeren tussen 12 en 18 jaar, die onder leiding van Gilbert Fleurent, later bijgestaan door Jan Cuypers, geregeld vergaderden in een lokaal ter beschikking gesteld door de abdij van Averbode. Bij goed weer werden de kijkers uit het tuinhuis gehaald. De andere avonden werd inleiding tot de sterrenkunde gegeven of werden er actuele onderwerpen uit sterrenkunde of ruimtevaart besproken. Toen enkele leden eigen kijkers hadden, werd meer aandacht besteed aan eigen waarnemingen, optiek, telescoopafstellingen e.d.
Nu en dan ging men naar voordrachten of activiteiten georganiseerd door VVS of JVS. Er waren ook uitstappen: naar Mira-Grimbergen, het volgstation Lessive, ruimtevaarttentoonstellingen enz. Helios zelf had infostands op hobbytentoonstellingen en vierde in 1984 het 15-jarig bestaan met een druk bezochte tentoonstelling in Zichem. Even bestond ook een clubblad Helios, verzorgd door Johan Pironet, Peter en Catherine Rutgeerts.
In 1993 waaide een nieuwe wind door Helios. Vooral onder impuls van de nieuwe voorzitter Danny Distelmans, weldra bijgestaan door Guido Gubbels (toen ook lid van de VVS-afdeling Triangulum), werden de sterrenkunde-amateurs uit de regio terug warm gemaakt voor geregelde samenkomsten en gezamenlijke activiteiten. Door kijkavonden voor het grote publiek, voordrachten en een introductiecursus sterrenkunde door Lieven Philips groeide het aantal leden zelfs even tot boven de dertig. De sterrenkijkdag kende elk jaar grote belangstelling.
Uit die periode dateren ook de contacten met de K.U.Leuven en de Leuvense vereniging Wega, waardoor de Astronomische Vereniging Oost-Brabant (AVOB) werd opgericht. Deze vereniging heeft als hoofddoel een sterrenwacht op te richten waarin een kijker met de spiegel van 1 m die te Leuven ongebruikt stond, een centrale plaats krijgt. Meer inlichtingen op de website (…)
Helios is nu een erkende afdeling van de VVS met een klein aantal actieve kernleden, waarvan sommige zeer ervaren waarnemers zijn. De wetenschappelijke begeleiding wordt verzorgd door Dr. Jan Cuypers, astronoom aan de Koninklijke Sterrenwacht, die tevens bestuurslid is van de Vereniging voor Sterrenkunde. Helios werkt soms samen met lokale verenigingen, zoals met het Davidsfonds en de Gezinsbond (vroegere "Bond van Grote en Jonge Gezinnen"), waarmee voordrachten voor een breed publiek worden ingericht. De werking van Helios is gedurende alle jaren gefinancierd door kleine bijdragen van leden en sympathisanten.
In 1999 werden door leden van de vereniging in de hele regio (Aarschot, Diest, Scherpenheuvel-Zichem …) informatieavonden gehouden over de eclips. Omdat er zeer veel interesse was voor de publicaties hierover en voor de bijhorende eclipsbrillen, kon Helios dat jaar afsluiten met een financieel plus, waardoor de plaatselijke activiteiten konden gefinancierd worden en er (voorlopig) geen apart lidgeld meer nodig is.
De laatste jaren werd de sterrenkijkdag en de nacht der duisternis bijna altijd te Herselt gehouden, waar de gemeente, en vooral de milieudienst en de jeugdwerking, het grootste deel van de organisatie op zich hebben genomen en ook de werking van Helios steunden. Ook waren we soms gelijktijdig in Herk de Stad aanwezig, zodanig dat we de ploeg moesten plitsen, maar leden en telescopen waren er telkens genoeg aanwezig.
Na een periode van minimale activiteit is, voor 2001, er nu weer interesse bij een aantal oude en nieuwe leden om geregeld samen te komen en naar sterren en planeten te kijken. Van 2001 waren er weer regelmatig vergaderingen in Zichem ,maar door omstandigheden zij we eind 2004 op zoek moeten gaan naar een nieuwe vergaderplaats, die we toen gevonden hebben in Ramsel. Sinds 2005 is er elke derde zondag van de maand een vergadering in Ramsel met telkens toch tussen de 10 en 20 aanwezingen en telkens één of meerdere voordrachten van leden en/of genodigden. Ook zij er regelmatig waarnemingsavonden geweest op het grasveld van William Luyten (de vader van Patrick), ook in Herselt gelegen, op +/- 1,5 km van het vergaderlokaal. Het zwaartepunt van de activiteiten lijkt zich nu dus een beetje richting Ramsel (Herselt) te verleggen, maar iedereen uit de hele ruime regio is zeker welkom. We hebben zowel leden uit Limburg, het Hageland en de Kempen.
In 2009 viert Helios het 40 jarig bestaan, wat zeker niet zal voorbijgaan zonder de nodige feestelijkheden.